مروری بر مستند روبرت کِنِر: غذایِ تجاری Food, Inc. – 2008

درباره‌یِ غذا، همیشه یک چرخه نامرئی از محصول در جزیی‌ترین مراحل تولید خودش تا نهایی‌ترین مرحله وجود دارد. روش غذا خوردن ما در پنجاه ساله اخیر نسبت به قبل تغییرات بسیاری کرده است. اگر شما زنجیره غذایی خودتان را از نایلون‌هایِ سفید و سختِ بسته‌بندی‌های گوشت تا قبل از آن‌که در بشقاب جلوی شما قرار بگیرند دنبال کنید، ممکن است تصاویر خیلی متفاوتی نسبت به آن تصویر قدیمی‌ای که از کشاورزی و دامداری در ذهن داشتید ببینید. تصویر واقعی، یک کارخانه است، نه یک مزرعه. همانی که شما نمی‌بینید، چون ممکن است در صورت رویارویی با واقعیت، دیگر تمایلی به مصرف آنچه قبلا استفاده میکردید نداشته باشید. و در یک نمای بزرگ‌تر، شاید روزی صحبت کردن از معضلات شرکت‌های چندملیتی و سرمایه‌داری یک بحث سیاسی بود، ولی تبعات معضلات تولید انبوه کارخانه‌هایی که هرروز و هرروز بزرگ‌تر و انحصارطلب‌تر میشوند، امروز مستقیماً از همبرگر شما سر در آورده است.

روبرت کِنِر، مستندساز آمریکایی، ایده ساخت این فیلم را از کتاب «ملت فست‌فود: جنبه تاریک غذای همه مردم آمریکا» (+) گرفته است. درواقع کنر فکر میکرد با ساختن این فیلم میتواند زمینه‌ایی برای گفت و گوی شرکت‌های تولیدی بزرگ را با مردم و کشاورزان ارگانیک فراهم کند، اما کمی جلوتر متوجه میشود قضیه بیشتر از این حرف‌ها بیخ دارد. تقریباً هیچ کمپانی‌ای حاضر به مصاحبه با او نمیشود. و قضیه هم فراتر از چند کارخانه بزرگ است. قوانین در مورد نحوه برخورد و انتقاد با صنعت غذایی به شدت مضحک و مطلق‌گرا هستند.(مضحک‌ترین نمونه‌اش مثلا این+ ) تا جایی که کنر گفته بود «من اگر از ابتدا با این قوانین آشنایی داشتم شاید این طور سراغ این موضوع نمیرفتم، به هرحال من هم نمی‌خواستم وقتم را در دادگاه بگذرانم«.

غذایِ تجاری (+) راجع به تاثیر تولید انبوه و کارخانه‌ها روی غذا -و طبعاً زمین- است. همان وعده‌های غذایی مطبوع برای مردم؛ فست‌فودهای ارزان، سریع، بزرگ و خوشمزه. و بیشتر از آن: تقریبا هرنوع مواد غذای‌ای که از فروشگاه میخریم. لیست خریدهای خطرناک ما از سوپرمارکت‌هایی که دیگر فصل را نمیشناسند و در همه‌یِ سال، همه چیز دارند تقریبا محدود به همه چیز است!
صنعت عذایی همواره دنبال رسیدن به راهی است که با افزایش بهره‌وری، سود بیشتری به دست آورد. اما در هر زیاده‌خواهی‌ای مشکلاتی به وجود می‌آید که غالباً از آن به راحتی عبور میکنند، یعنی تقریبا سرپوش گذاشته میشود (مثل شست‌شوی گوشت‌هایی که در اثر تغذیه نامناسب و زودبازده، آلوده به میکروب هستند با آمونیاک). مشکل اینجاست که ما با یک سیستم سر و کار داریم. درواقع نسل جدید بیماری‌های شایع این روزها (فراگیرترین‌ش چاقی) حاصل مهندسی نادرست صنعت مواد غذایی با فشار دادن دکمه‌های جلورونده‌یِ تکاملی ما است.
و تازه این حقایق وقتی ترسناک میشوند که شما می‌بینید کارخانه‌ها و بالادستی‌های انحصارگر با تولیدکنندگان خردی که حاضر به استفاده از شیوه‌های مکانیزه‌یِ نادرست نمیشوند چطور برخورد میکنند. شرکت‌های چندملیتی و کارخانه‌های بزرگ، درست همانند مایکروسافت اجازه توسعه و حتی تشکیل هیچ واحد تولیدی کوچکی را تا آن جا که بتوانند -و باور کنید میتوانند- نمیدهند.

کنر از همه جوانب به این قضیه پرداخته است: صحبت با کشاورزان، مصرف‌کنندگان، شاکیان، مدیران اجرایی چند کارخانه، طرفداران، و… . غذایِ تجاری فیلم خوش‌ساختی است. موسیقی متن خوب، شات‌های خوب و متن تحقیقاتی خوب. و برای کسانی که معمولا حوصله دیدن مستند را ندارند هم حتی ریتم راضی‌کننده‌ایی دارد. استفاده خلاقانه از ایده‌هایی مثل تیتراژ شروع فیلم، پایان تاثیرگذار و امیدوارکننده، و نماهای چشم‌نواز، دیدن فیلم را لذت بخش میکند. غذایِ تجاری در سال ۲۰۱۰ نامزد اسکار شد و نهایتا اسکار را نبرد. ولی از اقبال عمومی خوبی نزد منتقدان و رسانه‌ها و مردم آمریکایی برخوردار شد.

سخن آخر اینکه شاید گمان کنید ما با داستانی که فیلم حول محور آن میچرخد ارتباط تنگاتنگی نداریم، ولی فقط بحث شرکت‌های چندملیتی و انحصاری شدن بازار برای آن‌ها نیست. ممکن است که سوژه فیلم، موضوع روز آمریکا باشد، اما این جریانی است که درحال گسترش است. دیر یا زود ما هم با خطرات مکانیزه شدن تولید مواجه میشویم، یا شده‌ایم و خبر نداریم، در هر حال قطعاً بی‌نصیب نمی‌مانیم.

  • فیلم را میتوانید از یکی از این دو لینک ( و +) به صورت آنلاین ببینید. زیرنویس فارسی (+) هم دارد.
Advertisements
برچسب‌ها , , , , , , , , ,

یک دیدگاه برای ”مروری بر مستند روبرت کِنِر: غذایِ تجاری Food, Inc. – 2008

  1. se7en (@se7en) می‌گوید:

    Our daily Bread رو هم لطفن ببینید. توفیق روز‌افزون شما را از خداوند منان مسئلت دارم.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: